การจัดการขยะเศษอาหารในบ้าน Archives - สวนหลังบ้าน – Backyard Gardening

“รวบรวมวิธีการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านฉบับแอดมินลุงเต่า”

bygardening — Tue, 02 Jul 2024 10:11:03 +0000

โพสนี้แอดมินจะมาคุยแบบยาวๆเรื่องการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านนะ จริงๆเรื่องนี้เป็นปัญหาที่ส่งผลในทุกระดับ ตั้งแต่ในบ้าน ชุมชน ประเทศ ไปจนถึงเป็นปัญหาที่ส่งผลต่อสิ่งแวดล้อมระดับโลกเลย แอดมินคงไม่พูดซ้ำแล้วล่ะว่าเป็นปัญหายังไง เพราะเคยพูดไปบ่อยมาก แต่วันนี้อยากจะชวนคุยถึงวิธีแก้ปัญหาที่ได้ผลดีที่สุด นั่นคือการกำจัดขยะเศษอาหารตั้งแต่ต้นทาง หรือก็คือในบ้านเราเอง อย่างที่เคยบอกไปว่ามันมีวิธีการหลากหลายมาก วันนี้แอดมินจะรวบรวม จัดกลุ่ม และอธิบายให้ทุกคนเข้าใจตั้งแต่ภาพรวม ไปจนถึงหลักการแต่ละแบบว่ามีความแตกต่างกันยังไง เพื่อจะได้เป็นแนวทางในการตัดสินใจว่าบ้านเราควรจะเริ่มทำด้วยวิธีไหนดี ถ้าพร้อมจะอ่านแบบยาวๆแล้วก็มาเริ่มกันเลย

ขั้นแรกเรามาทำความรู้จักขยะเศษอาหารกันก่อน ในครัวเรือนทั่วไปส่วนใหญ่จะมาจากการเตรียมวัตถุดิบทำอาหาร การปอกเปลือก ตัด หั่น ส่วนที่ไม่ต้องการออก กับอีกส่วนก็จะมาจากอาหารที่กินเหลือแล้ว ซึ่งถ้าบ้านไหนทำอาหารจะรู้ว่าขยะเหล่านี้มันเยอะมาก แทบจะเกินครึ่งของขยะทั้งหมดในบ้านเลย

สำหรับองค์ประกอบของขยะเศษอาหารนั้น ประมาณ 80% คือความชื้น หรือน้ำ ส่วนอีก 20% จะเป็นสารประกอบอื่นๆ เช่น โปรตีน แป้ง ไขมัน เป็นต้น จริงๆแล้วถ้าเราวางขยะเศษอาหารกองเล็กๆไว้บนดิน พอผ่านไปหลายเดือนหน่อยขยะพวกนี้ก็จะย่อยสลายจนกลายเป็นดินได้เองโดยเราไม่ต้องทำอะไร นั่นเพราะความชื้นในขยะจะค่อยๆระเหยออกไป ส่วนสารประกอบที่เหลือก็จะถูกแบคทีเรีย ยีสต์ รา โปรโตซัว (ซึ่งแอดมินจะขอเรียกรวมๆว่า จุลินทรีย์) ในธรรมชาติ ที่มีอยู่ทั้งในอากาศและในดิน ทำการย่อยจนโครงสร้างมันเปลี่ยนไปกลายเป็นฮิวมัสและแร่ธาตุต่างๆ

จุลินทรีย์ที่ทำหน้าที่ย่อยสลายเศษอาหารก็แบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ใช้ออกซิเจนในการย่อย กระบวนการย่อยแบบนี้จะปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่ไม่มีกลิ่นเหม็นออกมา กับอีกกลุ่มคือจุลินทรีย์ที่ไม่ใช้อากาศในการย่อย ซึ่งกระบวนการนี้จะปล่อยก๊าซมีเทนและก๊าซอื่นๆที่ทำให้เกิดกลิ่นเหม็นเน่า

กลับมาที่เรื่องขยะในบ้านเราต่อ ตรงนี้แอดมินอยากให้ทุกคนเข้าใจวัตถุประสงค์เหมือนกันก่อนว่า เราต้องการกำจัดขยะเศษอาหารภายในบ้านเพื่อช่วยลดปัญหาขยะของชุมชน ลดภาระบ่อขยะของประเทศ และลดปัญหาสิ่งแวดล้อมของโลกเรา แต่แน่นอนว่า ก็ต้องไม่ทำให้เกิดปัญหาในบ้านเราด้วย ดังนั้นสิ่งที่แอดมินให้ความสำคัญในการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านคือ ต้องไม่เหม็นเน่า ไม่เป็นแหล่งสะสมเชื้อโรค ไม่น่ารังเกียจ และไม่ยุ่งยากในการทำจนเกินไป ส่วนการได้ปุ๋ยหมักหรือไบโอแก๊สมาใช้ในบ้าน อันนี้แอดมินถือว่าเป็นเรื่องรองนะ

เกริ่นมายาวแล้ว คราวนี้มาดูวิธีการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านที่แอดมินรวบรวมไว้บ้าง มีหลากหลายวิธี แต่ละวิธีก็มีรายละเอียด จุดเด่น และข้อจำกัดที่แตกต่างกันไป แอดมินลองแบ่งกลุ่มตามรูปแบบการใช้งานแบบคร่าวๆไว้ตามนี้

1. แบบทิ้งอย่างเดียว ไม่เน้นได้ปุ๋ย

ถ้าเป็นบ้านต่างจังหวัดที่มีพื้นที่เยอะๆ การขุดหลุมฝังกลบไว้ห่างจากตัวบ้านก็เป็นทางเลือกที่ไม่ต้องลงทุนอะไร แค่ขุดหลุมเทเศษอาหารแล้วเอาดินกลบ ไม่กี่เดือนเศษอาหารก็จะค่อยๆย่อยสลายกลายเป็นดิน ใครจะวิธีนี้ก็ต้องลงแรงเยอะหน่อยนะ

แต่ถ้าอยากเพิ่มอุปกรณ์เพื่อความสะดวกมากขึ้น ลองดูแนวทางการทำแปลงผักแบบ Keyhole ที่จะมีปล่องตรงกลางเอาไว้ให้ทิ้งเศษอาหาร หรือจะใช้เป็นถัง Green Cone หรือไม่ก็ถังที่เจาะก้นฝังลงดินรูปแบบอื่นๆก็ได้ ลองหาตัวอย่างได้จาก youtube วิธีการเหล่านี้ก็จะทำให้ทิ้งเศษอาหารได้สะดวกขึ้น ไม่ต้องคอยกลบดินทุกครั้งเพราะมีฝาปิดมิดชิด

วิธีเหล่านี้จะใช้หลักการย่อยเศษอาหารด้วยจุลินทรีย์ตามธรรมชาติทั้งจากในดินและในอากาศ รวมถึงไส้เดือน หนอน แมลง ก็จะเป็นตัวช่วยให้ขยะย่อยได้เร็วขึ้นด้วย การใช้งานก็แค่ทิ้งเศษอาหารลงไป ถ้าเต็มแล้วก็ย้ายไปทิ้งจุดใหม่ รอจนเศษอาหารย่อยหมดแล้วค่อยวนกลับมาทิ้งที่เดิม ซึ่งทุกๆวิธีเราอาจใช้ EM เพื่อช่วยให้ขยะย่อยได้เร็วขึ้นและช่วยลดกลิ่นได้ วิธีแบบนี้ไม่ต้องดูแลเยอะ แต่ก็จะใช้เวลาย่อยนาน เคลื่อนย้ายไม่ได้ และมีโอกาสเจอหนอนแมลงในหลุมหรือในถังเป็นเรื่องปกติ

2. แบบเติมวัสดุช่วยย่อย (Compost Starter)

สำหรับการกำจัดขยะเศษอาหารวิธีนี้ โดยภาพรวมคือเป็นการนำเศษอาหารมาทำเป็นปุ๋ยหมัก ไม่ว่าจะเป็นการทำปุ๋ยหมักแบบไม่กลับกอง หรือจะเป็นการหมักปุ๋ยในอุปกรณ์ต่างๆ วิธีเหล่านี้จะต้องมีการเติมส่วนผสมอื่นๆลงไปกับขยะเศษอาหารเช่น ปุ๋ยคอก ใบไม้แห้ง หรือดิน โดยจุลินทรีย์ในปุ๋ยคอกจะเป็นตัวช่วยในการย่อยสลาย ส่วนวัสดุแห้งอื่นๆจะช่วยควบคุมความชื้นไม่ให้สูงเกินไป

ในการทำปุ๋ยหมักแบบไม่กลับกองเราจะใช้วิธีใส่เศษอาหารสลับเป็นชั้นกับใบไม้แห้งและปุ๋ยคอก โดยให้เศษอาหารอยู่ตรงกลางเพื่อไม่ให้ส่งกลิ่นเรียกแมลง สามารถทำได้ทั้งแบบกองเปิดโล่ง ทำในวงตาข่าย หรือแม้แต่ทำในตะกร้าพลาสติก ถ้าใครสนใจแนวทางนี้แอดมินแนะนำให้ลองเข้าไปดูในกลุ่มทำปุ๋ยหมักวิศวกรรมแม่โจ้ จะมีข้อมูลและวิธีการให้ศึกษาเพิ่มเติมเยอะเลย

ส่วนการทำปุ๋ยหมักในภาชนะปิด ไม่ว่าจะเป็นกล่องพลาสติก ถุงหมักปุ๋ย หรือภาชนะดินเผา จะใช้การคลุกเศษอาหารกับวัสดุช่วยย่อยก่อนแล้วค่อยเอาใส่ในภาชนะ (ยกเว้นแบบถังหมุน เพราะจะไปคลุกในถังด้วยการหมุน)

การหมักแบบนี้ถ้าเราพลิกหรือคลุกกองปุ๋ยเพื่อเติมอากาศ และควบคุมความชื้นได้อย่างเหมาะสม จะช่วยให้การย่อยเสร็จได้ภายใน 1 เดือน เมื่อเสร็จแล้วเราก็จะได้ปุ๋ยหมักอย่างดีไปใส่ต้นไม้ หรือจะนำปุ๋ยนี้กลับมาใช้แทนวัสดุช่วยย่อยต่อก็ได้

ข้อดีของการนำเศษอาหารมาทำปุ๋ยหมักก็คือได้ปุ๋ยคุณภาพสูงมาใช้ อาจจะเจอหนอนและแมลงได้บ้างแต่ก็ไม่เยอะเท่าแบบถังทิ้งเศษอาหารอย่างเดียว มีความยุ่งยากตอนทิ้งเพิ่มขึ้นนิดหน่อยเพราะต้องคลุกวัสดุช่วยย่อยทุกครั้ง และต้องเก็บสต็อกวัสดุช่วยย่อยไว้ด้วย

3. เครื่องย่อยเศษอาหารแบบใช้ไฟฟ้า

ปัจจุบันเครื่องย่อยเศษอาหารขนาดเล็กที่ใช้ตามบ้านจะแบ่งได้ 2 ระบบ คือแบบมีจุลินทรีย์และไม่มีจุลินทรีย์

แบบมีจุลินทรีย์จะมีวัสดุช่วยย่อย (Compost Starter) แถมมากับเครื่อง หลักการทำงานก็คือเครื่องมันจะมีแกนหมุนที่คอยคลุกเศษอาหารกับวัสดุช่วยย่อยตลอดเวลา เป็นการช่วยเร่งกระบวนการย่อย และมีพัดลมคอยดูดความชื้นทำให้ไม่แฉะเกินไป ข้อดีหลักๆของเครื่องระบบนี้คือเราเปิดถังทิ้งเศษอาหารตอนไหนก็ได้ เศษอาหารส่วนใหญ่จะถูกย่อยกลายเป็นปุ๋ยภายใน 24-48 ชั่วโมง วันไหนเครื่องเต็มเราก็ตักปุ๋ยออกโดยเหลือติดเครื่องไว้ครึ่งนึงเพื่อให้เป็นวัสดุช่วยย่อยต่อไป แต่เครื่องระบบนี้ก็ต้องเสียบปลั๊กไว้ตลอด

แบบไม่มีจุลินทรีย์ จะใช้วิธีย่อยด้วยการอบแห้งและบดเศษอาหาร ใช้เวลาย่อยประมาณ 8-12 ชั่วโมง เมื่อเครื่องทำงานเสร็จ เศษอาหารจะกลายเป็นผงละเอียด เหลือปริมาณ 10-20% ของขยะที่ทิ้งไปตอนแรก เครื่องระบบนี้สามารถทิ้งกระดูกเล็กๆได้ด้วย และเมื่อใช้งานเสร็จก็ถอดปลั๊กได้ ไม่ต้องเสียบทิ้งไว้ แต่ก็มีข้อจำกัดที่เมื่อเริ่มทำงานแล้วจะไม่สามารถทิ้งเศษอาหารเพิ่มได้จนกว่าเครื่องจะทำงานเสร็จ

ทั้ง 2 ระบบมีข้อดีคือสามารถวางในบ้านได้เลย อาจจะไว้ในห้องครัวหรือห้องนั่งเล่นก็ได้ การใช้งานไม่เลอะเทอะ ไม่มีปัญหาหนอน แมลง ทำให้การกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านเป็นเรื่องง่ายขึ้น

สำหรับผลผลิตที่ได้จากเครื่อง แม้ว่าจะเป็นระบบจุลินทรีย์แต่การย่อยก็ถือว่ายังไม่สมบูรณ์ อันนี้แอดมินลองสังเกตจากการที่ปุ๋ยขึ้นราเมื่อถูกความชื้น รวมถึงเวลานำไปหมักดินปลูกก็จะยังมีความร้อน แสดงว่าจุลินทรีย์ยังทำงานอยู่ ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นปุ๋ยจากเครื่องระบบไหน ก็ไม่ควรใส่ในกระถางเกิน 2-3 ช้อนโต๊ะต่อครั้ง ไม่เกิน 1 ครั้งต่อสัปดาห์ และควรพรวนหน้าดินทุกครั้งที่ใส่ด้วย

วิธีใช้ที่ดีที่สุดคือการผสมดินปลูกแล้วหมักดินก่อนใช้ หรือจะนำไปเป็นวัสดุสำหรับทำปุ๋ยหมักร่วมกับปุ๋ยคอกและใบไม้แห้งก็ดีเหมือนกัน แต่เอาจริงๆเท่าที่แอดมินใช้งานมาทั้ง 2 ระบบ ทำให้รู้ว่าถ้าบ้านที่ทำกับข้าวทุกวัน ก็จะมีผลผลิตออกมาจากเครื่องย่อยเยอะมาก ถ้าไม่ใช่สายปลูกผักจริงจังยังไงก็ใช้ไม่ทัน และถ้าไม่รู้จะใช้ทำอะไร แค่เอาไปโรยบางๆตามต้นไม้ใหญ่ข้างทางก็พอ

เครื่องย่อยแบบใช้ไฟฟ้านี้ถือว่าตอบโจทย์การกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านได้ดีมาก ทั้งเรื่องความสะอาด ความสะดวกในการใช้ และความรวดเร็วในการกำจัดขยะ แต่ก็ต้องแลกมาด้วยมูลค่าที่สูงขึ้นเช่นกัน

สุดท้ายนี้คงบอกไม่ได้ว่าการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านวิธีไหนจะดีที่สุด เพราะแต่ละบ้านก็มีเงื่อนไขแตกต่างกัน แต่สิ่งที่บอกได้อย่างหนึ่งคือ ควรหาวิธีที่เราทำได้แบบไม่ลำบากเกินไป เพราะจะทำให้เราทำได้ต่อเนื่อง ไม่ท้อจนล้มเลิกไปซะก่อน แล้วเมื่อทุกบ้านลดปริมาณขยะเศษอาหารได้ ปัญหาขยะชุมชนก็จะถูกแก้ไขได้ง่ายและมีประสิทธิภาพขึ้นอย่างแน่นอน

อ้อ ถึงจะบอกไม่ได้ว่าวิธีไหนดีที่สุด แต่ขอบอกได้เลยว่าถ้าแต่ละบ้านไม่ลงมือทำอะไร อันนี้ไม่ดีที่สุดแน่ๆ

" มาเริ่มกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านกันเถอะ "

The post “รวบรวมวิธีการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านฉบับแอดมินลุงเต่า” appeared first on สวนหลังบ้าน – Backyard Gardening.

“การกำจัดขยะเศษอาหารในบ้าน ไม่เท่ากับการทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร”

bygardening — Tue, 02 Jul 2024 07:12:51 +0000

ที่ตั้งหัวข้อโพสแบบนี้แอดมินไม่ได้มีปัญหาอะไรกับการทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหารนะ เพราะจริงๆถ้าบ้านไหนทำได้คือดีมาก แต่โพสนี้แอดมินอยากจะบอกว่า ต่อให้ไม่ได้อยากทำปุ๋ยหมัก หรือต่อให้ไม่ได้ชอบการปลูกต้นไม้คุณก็ควรกำจัดขยะเศษอาหารตั้งแต่ในบ้านอยู่ดี

ทำไมถึงควรทำ

อันนี้ถ้าจะให้เห็นภาพคงต้องพูดถึงภาพรวมเกี่ยวกับปัญหาขยะในบ้านเรา เพื่อนๆเคยรู้มั้ยว่าปลายทางของขยะที่เรามัดถุงทิ้งลงถังหน้าบ้านคือที่ไหน อยากบอกว่าขยะส่วนใหญ่ถูกขนไป "เทกอง" ตามบ่อขยะต่างๆกว่า 2,000 จุดทั่วประเทศ ซึ่งปัญหาที่เราเห็นบ่อยๆคือเวลาฝนตกน้ำท่วม ขยะเหล่านั้นก็จะลอยออกมาและไหลไปสู่แหล่งน้ำ หรือให้ก็มีความร้อนสะสมในกองขยะจนเกิดไฟไหม้ ยังไม่นับปัญหาที่มองไม่เห็นด้วยตาเช่นการเกิดก๊าซเรือนกระจกที่ส่งผลต่อภาวะโลกรวนอีกด้วย

วิธีแก้ปัญหาที่ตรงตัวที่สุดก็คือการลดปริมาณขยะที่ต้องนำไปทิ้ง และขยะเศษอาหารนี่แหละคือขยะที่มีปริมาณมากที่สุด และจัดการยากที่สุด ลองนึกภาพขยะ 1 ถังที่มีแต่ของแห้งๆ มันก็ง่ายกับรถซาเล้งหรือพนักงานเก็บขยะที่จะแยกของที่รีไซเคิลได้หรือขายได้ออกไปก่อน ยิ่งถ้าเราแยกประเภทไว้แล้วยิ่งดี ขยะที่จะถูกนำไปเทที่บ่อขยะก็จะลดลง แต่ถ้าถังนั้นมีเศษอาหารเปื้อนอยู่ โอกาสที่ขยะจะถูกนำไปรีไซเคิลก็จะน้อยมากเพราะต้องเสียเวลาทำความสะอาด ทำให้ขยะทั้งหมดถูกส่งไปเทที่บ่อขยะ ดังนั้นการแยกขยะตั้งแต่ในบ้าน โดยเฉพาะขยะเศษอาหาร จึงเป็นวิธีที่ทำได้ง่ายที่สุดและเห็นผลในการแก้ปัญหามากที่สุด

แยกเศษอาหารแล้วเอาไปไหน

ประเด็นนี้แหละคือสิ่งที่แอดมินอยากพูดถึง เรารู้แล้วว่าการนำขยะกลับไปใช้ประโยชน์ได้คือสิ่งที่ดีที่สุด แล้วขยะเศษอาหารจะทำประโยชน์อะไรได้ล่ะ สำหรับคนเมืองแบบแอดมิน การเอาเศษอาหารไปเป็นอาหารสัตว์คงเป็นไปได้ยาก เพราะเดี๋ยวนี้คงไม่มีใครเลี้ยงหมูอยู่ในบ้านซักเท่าไหร่ ถ้าหาข้อมูลเรื่องนี้ใน Google เชื่อว่าเกือบ 100% จะไปจบที่การทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร ซึ่งนั่นคือการรีไซเคิลที่ดีที่สุด ทำเองได้ที่บ้าน และเกิดผลผลิตที่นำไปใช้ประโยชน์ได้เลย

ตรงนี้แหละที่เป็นปัญหา อันนี้แอดมินสังเกตจากประสบการณ์ส่วนตัวหลังจากได้ทำงานเกี่ยวกับเรื่องนี้มา 3-4 ปี อย่างแรกเลยคือคนเมืองส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นนักปลูกต้นไม้ เมื่ออ่านเจอว่าการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านคือการเอาไปทำปุ๋ยหมัก ก็จะรู้สึกว่าเป็นเรื่องยุ่งยากและไกลตัว เลยไม่ได้ลงมือทำ อันนี้นโยบายแบบ "ไม่เทรวม" อาจจะพอช่วยได้ เพราะเราไม่ต้องทำอะไรมาก แค่แยกขยะเศษอาหารไว้เดี๋ยวมีคนมาจัดเก็บไปทำปุ๋ยหมักเอง แต่เอาจริงๆการจะให้หน่วยงานเดียวมาจัดการขยะเศษอาหารของคนหลายแสนก็คงเป็นไปไม่ได้ ดังนั้นการกำจัดขยะเศษอาหารให้ได้ในบ้านตัวเองจึงเป็นเรื่องที่ทุกบ้านควรลองทำ

แอดมินอยากให้เราลองเปลี่ยนความคิดว่า การกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านเป็นการทำเพื่อลดปัญหาสิ่งแวดล้อม ส่วนปุ๋ยหมักเป็นแค่ผลพลอยได้ ถ้าเราไม่ได้ใช้ก็เอาไปแจกคนอื่น หรือไม่ก็ไปโรยใส่ต้นไม้ข้างทางก็ยังได้ และในความเป็นจริงถ้าเราไม่เอาปุ๋ยหมักมาใส่ต้นไม้ เราก็ใช้ปุ๋ยนั้นเป็นตัวย่อยเศษอาหารต่อไปเรื่อยๆได้ สุดท้ายมันจะไม่ได้มีปุ๋ยเหลือออกมาเท่าไหร่หรอก

อีกอย่างนึงคือ วิธีทำมันมีเยอะมาก เชื่อว่ามีหลายคนพอหาข้อมูลเยอะๆแล้วกลายเป็นว่าไม่รู้จะเลือกทำวิธีไหนดี หรือบางทีไปอ่านเจอวิธีที่ยุ่งยากไม่เหมาะกับบ้านเรา ก็ไม่ได้หาข้อมูลต่อว่าจริงๆมันมีวิธีอื่นอีก อย่างรูปที่โพสนี้คือวิธีการจัดการขยะเศษอาหารที่แอดมินเคยทำ ทุกวิธีมีข้อดีและข้อจำกัดแตกต่างกัน ไม่มีวิธีไหนที่ดีที่สุด แต่มันจะมีวิธีที่เหมาะกับบ้านเรามากที่สุด

แล้ววิธีไหนจะเหมาะกับเรา

ที่จริงแอดมินอยากทำกรุ๊ปเพื่อเป็นพื้นที่พูดคุยแลกเปลี่ยนความรู้เรื่องการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้านโดยเฉพาะ ไม่จำกัดว่าจะเป็นวิธีไหน จะใช้แรงเยอะแต่ไม่ต้องลงทุน หรือจะใช้เครื่องหลักหมื่นแต่ไม่ต้องลงแรงก็ได้ ขอให้ผลลัพท์คือขยะเศษอาหารที่ทิ้งออกนอกบ้านต้องลดลง คนที่สนใจและอยากเริ่มทำจะได้มีแนวทางว่าควรเลือกทำแบบไหนดี แต่ก็ลังเลว่าถ้าสร้างกรุ๊ปจริงๆ จะมีคนสนใจและมาแชร์ประสบการณ์เยอะมั้ย เอาเป็นว่าถ้าใครอยากให้มีกรุ๊ปแบบนี้ลองคอมเมนต์บอกแอดมินไว้หน่อยละกัน ส่วนตอนนี้ที่ยังไม่มีกรุ๊ป ถ้าใครอยากปรึกษาเรื่องการกำจัดขยะเศษอาหารในบ้าน ทักไลน์มาคุยกับแอดมินก่อนได้นะ ยินดีให้ข้อมูลทุกวิธีที่แอดมินเคยใช้เลย

สุดท้ายก่อนจะจบโพส อยากย้ำกันอีกทีว่า แม้จะไม่ชอบปลูกต้นไม้ แม้จะไม่ได้รักงานเกษตร แต่ถ้าใส่ใจเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อม เราก็ควรหาวิธีกำจัดขยะเศษอาหารในบ้าน เพราะนั่นคือความรับผิดชอบต่อขยะที่เราสร้างขึ้นมา

The post “การกำจัดขยะเศษอาหารในบ้าน ไม่เท่ากับการทำปุ๋ยหมักจากเศษอาหาร” appeared first on สวนหลังบ้าน – Backyard Gardening.